
یکی از برجستهترین محورهای فعالیت کتال نژند، گسترش فرهنگ مطالعه در میان جوانان بود. او باور داشت که جامعه آگاه از دل نسل کتابخوان ساخته میشود و جوانی که با کتاب انس بگیرد، در برابر فقر فکری و بیهویتی مقاومتر خواهد بود.
فعالیتهای او در زمینه اهدای کتاب به نهادهای آموزشی و مکاتب، نشان میدهد که کتابدوستی برایش تنها احساس شخصی نبود. او میخواست دسترسی به کتاب برای دانشآموزان و جوانان آسانتر شود تا مطالعه از یک امتیاز محدود به یک عادت اجتماعی تبدیل گردد.
کتال نژند بهخوبی میدانست که جوانان برای رشد فکری به الگو، فضا و منابع نیاز دارند. خانههای کتاب، کتابخانهها، برنامههای ادبی و نشستهای فرهنگی، همه میتوانند برای جوانان محیطی بسازند که در آن پرسش کردن، خواندن و اندیشیدن ارزشمند شمرده شود.
در جامعهای که بسیاری از جوانان با دشواریهای اقتصادی و آموزشی روبهرو هستند، کار فرهنگی نیازمند حوصله و تعهد است. کتال نژند با تجربه زندگی خود نشان داد که حتی در شرایط دشوار نیز میتوان چراغ مطالعه را روشن نگه داشت و دیگران را نیز به آن فراخواند.
ادامه راه او امروز به معنای سرمایهگذاری روی نسل جوان است. هر کتابی که به دست یک جوان میرسد، هر نشست ادبی که برگزار میشود و هر متن آگاهیبخشی که نوشته میشود، گامی در مسیر همان رؤیایی است که کتال نژند برای جامعهای دانا و ریشهدار داشت.
فرهنگ کتابخوانی زمانی پایدار میشود که جوانان تنها به خواندن تشویق نشوند، بلکه برای فهم و گفتوگو نیز فرصت داشته باشند. باشگاههای مطالعه، حلقههای نقد، معرفی کتاب در مکاتب و نشستهای آزاد میتوانند مطالعه را از یک کار فردی به تجربه اجتماعی تبدیل کنند.
کتال نژند اهمیت دسترسی به کتاب را درک کرده بود. کمک او به مراکز آموزشی و توجهش به کتابخانهها نشان میدهد که برای ساختن نسل کتابخوان، نخست باید کتاب را به محیط زندگی جوانان نزدیک ساخت. بدون دسترسی، تشویق به مطالعه نتیجه کافی نمیدهد.
امروز میتوان این اندیشه را با ابزارهای تازه ادامه داد. کتابخانههای کوچک محلی، نسخههای دیجیتال، پادکستهای معرفی کتاب و برنامههای خوانش گروهی میتوانند جوانان را به فرهنگ مطالعه جذب کنند، به شرط آنکه روح کار همان باشد که کتال نژند باور داشت: آگاهی برای ساختن انسان بهتر.